Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Lesgeven aan kinderen over grenzen en weerbaarheid

Seksueel gedrag komt ook bij kinderen voor. Als jongerenbegeleider vraag je je soms af of hun gedrag wel oké is en hoe je best reageert. Het Sensoa Vlaggensysteem ondersteunt begeleiders om gedrag correct in te schatten. 

Met kinderen zelf werk je aan grenzen en weerbaarheid: fijne of niet fijne aanrakingen leren herkennen en erop reageren. En respect voor je eigen lichaam en dat van anderen. 

Vragen van kinderen over seksueel grensoverschrijdend gedrag

  • Kunnen meisjes of jongens die misbruikt worden niet 'stop' roepen?
  • Waarom mogen grote mensen geen seks hebben met kinderen?
  • Wat is incest?
  • Kan iemand mij dwingen om seks te hebben?
  • Kun je zwanger worden door een verkrachting?

Het antwoord op deze en andere vragen van kinderen vind je in '100 kindervragen: liefde en seks' en in 'Is zoenen ook seks?'.

Seksueel grensoverschrijdend gedrag in de ontwikkeling van kinderen

Kinderen ontwikkelen hun seksualiteit stap voor stap en lang voor ze gaan puberen. Informeer je over de normale seksuele ontwikkeling van kinderen om hun gedrag juist te interpreteren.

  • Baby's ervaren het verschil tussen aangenaam of onaangenaam huidcontact. Baby's vanaf 6 maand raken hun geslachtsdelen aan en kunnen erecties krijgen.
  • Peuters knuffelen graag, raken hun geslachtsdelen aan, zijn heel geïnteresseerd in het verschil tussen jongens en meisjes en gebruiken graag 'vieze' woorden.
  • Kleuters spelen graag rollenspelletjes en doktertje. Ze worden zich langzaamaan bewust van sociale regels en spelen daarom graag buiten het gezichtsveld van volwassenen. Ze beleven al hechte vriendschappen en noemen zich 'verliefd'. Ze stellen eindeloos vragen over 'baby's krijgen'.
  • Kinderen experimenteren onder elkaar, maar tonen hun belangstelling niet meer aan volwassenen. Ze vertellen elkaar schuine moppen en halen info over seks meer en meer uit de media. Jongens vanaf 8 gaan meer masturberen.
  • Jonge tieners beginnen aan de puberteit. Ze zijn sterk geïnteresseerd in hun eigen ontwikkeling en in seksualiteit. Daarvoor zoeken ze informatie bij leeftijdsgenoten en via de media.

Aandachtspunten rond grenzen en weerbaarheid

Af en toe gaan kinderen over de grens. Gebruik de normatieve lijst uit het Sensoa Vlaggensysteem om seksueel gedrag te beoordelen vanuit een ontwikkelingsperspectief.

Leerdoelen voor het thema 'grenzen en weerbaarheid'

Kinderen

  • weten dat fysieke ervaringen aangenaam kunnen zijn, maar kunnen ook verwoorden dat een aanraking niet leuk is;
  • verwerven een 'mijn lichaam is van mij' attitude;
  • kunnen de volgende 3 stappen toepassen bij onaangename ervaringen : nee zeggen, weggaan, iemand in vertrouwen nemen;
  • zijn zich ervan bewust dat ze kunnen kiezen om in iets mee te gaan of niet;
  • kunnen hun eigen privacy en die van anderen respecteren;
  • weten wat wel en niet oké is op vlak van seksueel gedrag

Werkvormen over grenzen en weerbaarheid

Werkvormen over grenzen en weerbaarheid voor kinderen vind je in de Werkmap 'k Zag 2 Beren'.

Materiaal over grenzen en weerbaarheid

In de Leermiddelenbank van Sensoa vind je materiaal voor kinderen over seksueel grensoverschrijdend gedrag en weerbaarheid en over pesten.

Het Sensoa Vlaggensysteem is een bekende methodiek om rond seksueel grensoverschrijdend gedrag te werken. Naar kinderen en jongeren, maar ook om beleid uit te bouwen.

Hoe praat je met jongeren over seks en grenzen? Hoe gebruik je de criteria uit het Sensoa Vlaggensysteem?

Bij vorming over seksueel grensoverschrijdend is het belangrijk om zowel rond weerbaarheid als verantwoordelijkheid te werken.

Tips uitwisselen over seksuele vorming?

Deel je kennis via onze Facebook-groep. Je kan je collega's vragen stellen en zo tips uitwisselen!