Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Waarom is relationele en seksuele vorming belangrijk?

Seksualiteit hoort bij het leven. Jongeren willen gezonde relaties aangaan die bijdragen aan hun gezondheid en welzijn. En toegang hebben tot correcte informatie en vorming over seks. Zo draagt relationele en seksuele vorming bij tot gezondheidspromotie en de universele ontwikkelingsdoelen.

Seksualiteit hoort bij alle mensen

Seksualiteit maakt deel uit van het leven. Relationele en relationele vorming helpt jonge mensen om bevredigende relaties aan te gaan. En draagt bij aan hun persoonlijke groei en zelfbeschikking.  

Jongeren hebben recht op informatie

Seksuele en reproductieve rechten maken deel uit van de mensenrechten.

Kinderen en jongeren hebben recht op informatie en vorming over relaties en seksualiteit volgens deze verklaring.

Een VN-conventie uit 2006 zorgt ervoor dat alle mensen met een beperking dezelfde mensenrechten hebben. En dat jongeren met een beperking recht hebben op relationele en seksuele vorming.

'Informele' relationele en seksuele vorming is niet genoeg

Ouders, familie en andere informele bronnen zijn belangrijk om te leren over relaties en seksualiteit, vooral voor kinderen en jonge tieners. Maar die informele bronnen hebben niet alle nodige kennis in huis. Soa's en anticonceptie bijvoorbeeld zijn vrij technische thema's.

Bovendien halen jongeren vanaf de puberteit hun kennis liever uit andere bronnen, omdat ouders te dichtbij staan. En omdat ze liever informatie delen met leeftijdsgenoten.

Seksuele vorming maakt jongeren mediawijs 

Informatie over seks halen jongeren vaak uit (nieuwe) media. Daarom moet relationele en seksuele vorming de weg tonen naar juiste informatie op maat van kinderen en jongeren. En misleidende of onrealistische boodschappen over seksualiteit tegenspreken en corrigeren.

Seksuele vorming ondersteunt gezondheidspromotie 

Seksualiteit werd in het verleden vaak gezien als een bedreiging voor de gezondheid. Seks leidde tot ongeneesbare soa's en ongewenste zwangerschappen. Vandaag kunnen we die gezondheidsrisico's beperken. Omdat de nodige informatie voorhanden én seksualiteit bespreekbaar is.

Relationele en seksuele vorming informeert jongeren en werkt aan preventie. Op die manier bevordert seksuele vorming de seksuele gezondheid en ondersteunt het de gezondheidspromotie.

De nieuwe internationale 'Doelstellingen voor Duurzame Ontwikkeling' of SDGs, besteden uitgebreid aandacht aan gezondheid en welzijn voor iedereen (SDG 3), gezondheid van moeders (SDG 3) en gendergelijkheid (SDG 5) en helpen hiv/aids te voorkomen (SDG 5). Relationele en seksuele vorming kan in belangrijke mate bijdragen aan deze universele ontwikkelingsdoelen.

Relationele en seksuele vorming ondersteunt de seksuele ontwikkeling

Seksualiteit hangt samen met andere aspecten van de biologische, cognitieve, emotionele, autonomie-, en morele ontwikkeling. Als we willen dat jongeren van hun seksualiteit kunnen genieten, dan moeten we kinderen en jongeren van jongs af begeleiden in hun seksuele ontwikkeling.

Om te kunnen omgaan met de seksuele risico's en problemen die relaties en seks kunnen meebrengen, is het belangrijk dat adolescenten over de nodige vaardigheden beschikken. Dat ze grenzen kunnen aangeven én oor hebben voor de wensen en grenzen van de ander.

Adolescenten hebben daarbij nog een extra behoefte aan ondersteuning: hun seksuele ontwikkeling bereikt tijdens de adolescentie een hoogtepunt. Jongeren met een beperking en andere kwetsbare jongeren nog meer dan anderen.

Ouders en opvoeders, de school en centra leerlingenbegeleiding zijn volwaardige partners in dit proces.

Relationele en seksuele vorming werkt 

Relationele en seksuele vorming (RSV) speelt een belangrijke rol bij de ontwikkeling van jongeren. Uit onderzoek blijkt dat goede RSV leidt tot meer verantwoord seksueel gedrag, minder seksueel geweld, minder soa's en minder ongeplande zwangerschappen. Bovendien zorgt RSV ervoor dat jongeren hun eerste geslachtsgemeenschap uitstellen en condooms en anticonceptie adequater gebruiken.

Seksuele vorming faciliteert de toegang tot de hulpverlening en draagt bij tot de preventie en bespreekbaarheid van soa's en hiv, ongeplande/ongewenste zwangerschappen, abortus en seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Meer lezen over het belang van seksuele vorming

Verhetsel, L. (2013).RSV-wijzer: een Vlaamse visie op relationele en seksuele vorming. Antwerpen: Sensoa.

Winkelman, C. (2010). Standards for Sexuality Edudation in Europe : a framework for policy makers, educational and health authorities and specialists. Keulen: WHO Regional Office for Europe and BZgA.

Lees ook de beleidsbrief 'Sexuality Education' (UNFPA) over de doelstellingen van seksuele vorming en de impact.

Tips uitwisselen over seksuele vorming?

Deel je kennis via onze Facebook-groep. Je kan je collega's vragen stellen en zo tips uitwisselen!