Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Veilig praten over seksualiteit met de PICKASOLL-afspraken

Handen op elkaar

Om over seksualiteit te kunnen praten in een groep, moet je eerst een veilige sfeer kunnen creëren. Jongeren én begeleiders maken afspraken over wat bespreekbaar is en wat niet en hoe je respectvol op elkaars uitspraken reageert. 

PICKASOLL: een beproefde methodiek

Een makkelijk hulpmiddel is de PICKASOLL-methodiek. Die werd uitgewerkt door Sensoa voor de Werkmap goede minnaars(*). PICKASOLL vat de belangrijkste afspraken voor een geslaagd RSV-programma samen.

P voor Privacy Persoonlijke informatie is vertrouwelijk en blijft binnen de groep. Wat we hier horen, gebruiken we niet in andere situaties. Ook de begeleiders doen dat niet.
I voor Ik We praten over onszelf, onze gevoelens, ervaringen en opvattingen. We zijn open en eerlijk in wat we vertellen.
C voor Cultuur Hou rekening met de verschillende culturele achtergronden die in de groep meespelen. 'Cultuur' kan verwijzen naar je afkomst, maar ook naar je religie of je thuiscultuur.
K voor Kies Kies wat je wel en niet vertelt. Niet alles is voor alle oren bedoeld. Je mag je gevoelens en gedachten voor jezelf houden als je je niet comfortabel voelt in de groep.
A voor Actief Wees actief in het groepsgebeuren. Je krijgt de kans om zelf te bepalen waarover het gaat. Wacht dus niet af tot iemand anders iets inbrengt.
S voor Seksualiteit Seksualiteit betekent niet alleen met iemand naar bed gaan. Seks zit ook in je hoofd en in je gevoelens. We hebben het hier dus over alle vormen van seks en iedereen kan erover meepraten. Er zijn grote verschillen tussen culturen en mensen (mannen en vrouwen, jong en oud) in de wijze waarop ze met seks, uiterlijk en talenten omgaan.
O voor Oriëntatie Mensen kunnen heteroseksueel, homoseksueel, lesbisch of biseksueel zijn. Welke seksuele oriëntatie je ook hebt, iedereen is uniek en verdient respect.
L voor Luisteren Luisteren is belangrijk, niet alleen praten. Je hoeft niet iedereen leuk te vinden, maar respect voor ieders eigenheid, talenten en interesses is wel belangrijk.
L voor Lachen Humor is belangrijk. Het is soms een middel om geladen onderwerpen te ontmijnen. Uitlachen kan niet.

Respect en privacy zijn cruciaal

  • De afspraken houden ook in dat jij als begeleider nooit persoonlijke info met collega's of anderen deelt. En dat je respectvol omgaat met bepaalde keuzes en voorkeuren.
  • De afspraak 'privacy' is cruciaal. Jongeren die na het programma met elkaar praten, zijn snel geneigd om info over anderen te delen. Moedig hen aan om hier zelf grenzen te stellen tegenover andere jongeren.

Let goed op: 'Ik' of 'Wij'?

  • De 'ik' vorm hanteren is vaak moeilijk. Jongeren vervallen snel in uitspraken zoals 'Mijn vrienden zeggen' of 'Mijn ouders willen'. Stimuleer hen om in de 'ik' vorm te blijven door naar hun eigen mening of ervaring te vragen.
  • Jongeren met een bepaalde culturele achtergrond zullen sneller vanuit de 'wij' vorm praten. 'Wij vinden maagdelijkheid' belangrijk', bijvoorbeeld. Je kan de vragen uitdiepen door te vragen hoe ze daar zelf mee omgaan. Vraag hen niet of ze dat zelf ook vinden, want dan lijkt het alsof deze jongeren hun achtergrond of thuiscultuur moeten verdedigen.

PICKASOLL in de groep

Breng de afspraken in de groep vóór je aan een vormingssessie begint. Geef de groep ook de gelegenheid om hier samen over na te denken. Zet de afspraken op flap, op het bord of projecteer ze. Je kan ook werken met een hand-out. Zo kan je er altijd naar verwijzen als je het gesprek wil bijsturen.

 

(*) De eerste versie van de Werkmap goede minnaars verscheen in 1999 (Frans, E.). De 'C' van PICKASOLL voegden we voor het eerst in 2005 toe voor het 'Idriss' lespakket (Demyttenaere, T. & Degryse, B.)

10 gouden tips voor professionals die met jongeren over seksualiteit willen praten.

Hoe spreek je met jongeren over relaties en seksualiteit? Deze tips helpen je om een groepsgesprek te begeleiden.

Tips uitwisselen over seksuele vorming?

Deel je kennis via onze Facebook-groep. Je kan je collega's vragen stellen en zo tips uitwisselen!