Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Seksuele vorming aan jongeren met een migratieachtergrond

Allochtone kinderen in de klas

Relationele en seksuele vorming geven aan jongeren uit verschillende culturen vraagt niet om een andere aanpak. Maar er zijn wel zaken waarmee je rekening kan houden.

Creëer eerst ruimte en openheid

Een veilige omgeving, tijd en vertrouwen zijn belangrijk. Praten over seksualiteit ligt voor de meeste mensen gevoelig. Daar erkenning aan geven zorgt voor een sfeer van vertrouwen.

Begin met 'veilige' thema's zoals verliefdheid, contact leggen en relaties uitbouwen. 

Hou rekening met diversiteit op alle vlakken

Hou er rekening mee dat je werkt met jongeren van verschillende culturen, maar ook met verschillen op vlak van gender, socio-economische status, seksuele oriëntatie, opleiding, taalniveau, huidskleur, enzovoort. Elke persoon bevindt zich op een kruispunt van vele eigenschappen. Migratie-achtergrond is eigenlijk maar één van de vele eigenschappen die we hebben. Hou evengoed rekening met de andere eigenschappen.

Seksuele normen en waarden van jongeren worden gevormd door religieuze en culturele achtergronden, maar ook door ouders, vrienden, persoonlijke ervaringen en de media. Dat levert bij elke persoon een unieke mix op. Ga er bijvoorbeeld niet van uit dat elke jongere met een migratie-achtergrond holebi- of transfoob is. 

Denk aan een Christelijke Syriër die ontluikende homoseksuele gevoelens en hoogopgeleide ouders heeft én graag naar hiphop luistert. Voor deze jongen of dit meisje zijn de ontluikende homoseksuele gevoelens of zijn muzieksmaak misschien veel belangrijker dan de afkomst of religie.

Werk verbindend

Let op met het zoeken naar verschillen tussen de jongeren. Dat kan polariserend werken en de veilige sfeer in je groep op het spel zetten. Het is veel interessanter en leuker voor de jongeren om te ervaren hoeveel gelijkenissen er zijn tussen hun eigen ervaringen. Vanuit de gelijkenissen is het ook veel eenvoudiger om met elkaar in gesprek te gaan. 

Vraag bijvoorbeeld niet aan de Afghaanse leerlinge hoe ‘men’ in haar land denkt over homoseksualiteit. Vraag eerder aan de hele klas wie er weet wat homoseksualiteit is, en of het overal ter wereld voorkomt.

Denk na over taal- en beeldgebruik

  • Gebruik materialen met weinig tekst of met eenvoudige taal als+ jongeren het Nederlands nog leren of niet taalvaardig zijn. Je vindt veel beelden op Zanzu.be, een site in 14 talen over seksuele gezondheid. 
  • Kondig het gebruik van afbeeldingen, foto's of filmfragmenten altijd aan, licht die toe en laat jongeren zelf kiezen hoe ze daarmee omgaan.

Jongens en meisjes samen of niet? 

Voor sommige topics kan het goed zijn om met jongens- en meisjesgroepjes te werken. Zo zullen meisjes zich meer comfortabel voelen bij een gesprek onder meisjes, ook al hebben de jongens onder elkaar hetzelfde gesprek in dezelfde ruimte. Kies een moment om de 2 groepen weer bij elkaar te brengen. Laat hen de hoofdpunten uit hun gesprek vertellen. 

Laat jongens en meisjes leren hoe ze met elkaar over relaties en seksualiteit kunnen praten. Om ervaringen en gevoeligheden uit te wisselen. Praten met elkaar in één ruimte kan een eerste stap zijn om dat te oefenen. 

Omgaan met religie en tradities

Veel jongeren met een migratieachtergrond zijn religieus of traditioneel opgevoed. Dat betekent niet dat je alles over die tradities moet weten om vorming te kunnen geven. Stel je nieuwsgierig op en laat de jongeren je uitleggen hoe zij omgaan met hun religie en tradities. Zoek van daaruit aanknopingspunten voor je vorming. 

  • Religie geeft vaak richtlijnen over de omgang met seksualiteit en relaties, maar niet alle jongeren laten zich daardoor leiden of ze gaan er minder strikt mee om.
  • Let op met vooroordelen over religie. De islam is bijvoorbeeld helemaal niet 'anti-seks'. De islam geeft zowel voortplanting als genotsbeleving een plaats binnen het huwelijk. Terwijl voor het christendom seks binnen het huwelijk enkel kan wanneer het voorplantingsgericht is.
  • Sommige culturen worden gekenmerkt door machismo. Ze zijn minder tolerant voor onder andere vrouwelijk gedrag bij mannen of mannelijk gedrag bij vrouwen (gender) en kennen traditionele genderrollen.
  • In heel wat culturen is het huwelijk zeer belangrijk. Het is vaak meer dan een verbintenis tussen partners. In sommige culturen is de manier van partnerkeuze duidelijk bepaald, in andere is de partnerkeuze net volledig vrij.

Omgaan met opvattingen over maagdelijkheid

  • De omgang met maagdelijkheid is voor jongeren uit deze culturen een belangrijk item. Geef het daarom een plaats in relationele en seksuele vorming.
  • Er heerst ook soms een dubbele moraal over maagdelijkheid: meisjes moeten extra beschermd worden, terwijl voorhuwelijkse seks voor jongens wel mag. 
  • Het maagdenvlies is geen vlies, maar een randje. Neem de tijd om die correcte informatie over te brengen en alle vragen te behandelen. Sommige meisjes kiezen voor anale seks omdat ze maagd willen blijven. Dat roept vragen op over wat maagdelijkheid inhoudt: gaat het over een intact maagdenvlies of over seksueel contact?
  • Er kunnen vragen komen over bloeden bij de ontmaagding. Een groot deel van de vrouwen bloedt niet bij het eerste seksueel contact.
  • Er kunnen ook vragen komen over maagdenvliesherstelling. Hoe ga je daarmee om als vrouw die aan het maagdelijkheidsideaal wil beantwoorden? Maar ook voor jongens is dit gesprek van belang. 

Bekijk de vragen die jongeren zich stellen over maagdelijkheid.

Bekijk materialen en lestips over maagdelijkheid.

Omgaan met opvattingen over gender en homoseksualiteit

Spreek met je groep af om op een respectvolle manier over gender en homoseksualiteit te praten. Iedereen kan er eigen opvattingen op nahouden, maar zorg ervoor dat iedereen zich veilig voelt. Belangrijk is dat jongeren over de juiste informatie beschikken. 

Gebruik een methodiek om jongeren met elkaar in gesprek te laten gaan. Gebruik daarvoor bijvoorbeeld #SoWhat?! The gayme. Dit spel maakt onderwerpen als seksualiteit, holebi en transgender bespreekbaar en doorbreekt het taboe.

Materialen en werkvormen

In de Leermiddelenbank van Sensoa kan je zeker geschikte materialen terugvinden. Enkele tips:

  • Gebruik materiaal dat oog heeft voor diversiteit.
  • Door interactieve werkvormen te gebruiken laat je jongeren toe de inhoud van de vorming mee te bepalen en die dus meer aan hun leefwereld aan te passen.
  • Gebruik verhalen en getuigenissen van jongeren. Dat helpt om het aangekaarte thema binnen de realiteit van iedereen te plaatsen. Gebruik ook verhalen en getuigenissen van jongeren uit verschillende culturen.
  • Stellingen zorgen voor een polarisering en veel discussie. Gebruik liever werkvormen die gemeenschappelijke zaken benoemen en dus verbindend werken.
  • Thema's zoals verliefdheid, contact leggen, relaties uitbouwen, puberteit en lichamelijke veranderingen zoals menstruatie, moeten ook aan bod komen. Jongeren van buitenlandse origine geven aan dat ze daarover onvoldoende informatie krijgen.

Tips uitwisselen over seksuele vorming?

Deel je kennis via onze Facebook-groep. Je kan je collega's vragen stellen en zo tips uitwisselen!