Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Seksuele vorming aan jongeren met een beperking

Leerkracht met kinderen

Jongeren met een beperking hebben dezelfde verlangens en dezelfde seksuele en reproductieve rechten als andere jongeren. Maar de groep is heel divers en hun noden en behoeften kunnen heel uiteenlopend zijn. Dat vraagt dus om een aanpak op maat.

Pas je vorming aan aan hun behoeften

Seksuele vorming aan jongeren met een beperking gaat over dezelfde inhouden als bij andere jongeren, maar is aangepast aan hun niveau van functioneren, hun vragen en behoeften. De concrete beperkingen kunnen heel verschillend zijn.

  • Een jongere met fysieke beperkingen en normale begaafdheid kan je niet vergelijken met een jongere met ernstige verstandelijke beperkingen.
  • Een blinde jongere heeft weer andere specifieke vragen.
  • Ook hun concrete behoeften zijn zeer uiteenlopend, afhankelijk van de context waarin de jongeren opgroeien.

Seksuele vorming aan jongeren met een beperking vraagt dus om maatwerk. 

Kies materialen en methodieken voor hun ontwikkelingsniveau

Je kan seksuele vorming geven in individueel verband of in de klasgroep. Houd bij de keuze van materialen en methodieken zoveel mogelijk rekening met het ontwikkelingsniveau van de jongeren.

Er bestaat materiaal voor jongeren met specifieke beperkingen, maar ook materiaal voor andere doelgroepen zoals kleuters of volwassenen kan een inspiratiebron zijn. In de Leermiddelenbank van Sensoa kan je zeker geschikte materialen vinden.

Tips voor seksuele vorming aan jongeren met een beperking

  • Gebruik indien nodig materiaal dat is aangepast aan de beperking.
  • Gebruik materiaal dat aantrekkelijk is voor de jongere: niet kinderachtig of saai.
  • Gebruik concreet materiaal: tekeningen, fotomateriaal, voorwerpen.
  • Herhaal het aanbod regelmatig en varieer in het materiaal dat je gebruikt.
  • Gebruik geen verbloemende of onduidelijke termen.
  • Gebruik niet teveel woorden.

Opgroeien met een beperking: wat betekent dat voor jongeren?  

Opgroeien met een beperking heeft een impact op de seksualiteitsbeleving van jongeren. Houd daarom rekening met een aantal aandachtspunten. 

  • Bij een jongere met een beperking staan de verstandelijke, de emotionele en fysieke ontwikkeling niet altijd op hetzelfde peil (disharmonisch profiel). Vooral de emotionele ontwikkeling staat vaak op een lager ontwikkelingsniveau. Daardoor kan de jongere nog seksueel gedrag vertonen dat bij een lager ontwikkelingsniveau hoort.
  • Jongeren met een beperking worden dikwijls, en vaak door wisselende mensen, op een functionele manier aangeraakt (verzorging, therapie, hulp bij aan- en uitkleden). Dat kan aanleiding geven tot een verminderd grensgevoel. En dat kan er op zijn beurt toe leiden dat deze jongeren minder weerbaar zijn of seksueel grensoverschrijdend gedrag stellen. Wil je daar meer over weten, lees dan Buiten de lijnen, het Sensoa Vlaggensysteem voor kwetsbare jongeren. 
  • Jongeren met een beperking staan bijna constant onder toezicht en de omgeving neemt vaak een overbeschermende houding aan. Op die manier krijgen jongeren met een beperking minder kans om te experimenteren. Daardoor missen jongeren met een beperking leerrijke ervaringen en krijgen ze nog minder kansen om hun grenzen te leren kennen.
  • Jongeren met een beperking hebben minder capaciteiten of minder kanalen om aan informatie te komen. Specifieke informatie over hun aandoening ontbreekt vaak. 
  • Het leerproces vindt ook plaats in de dagelijkse omgang. Een werking met oog voor rechten, noden en privacy van de jongeren is dus heel belangrijk en vormt de grondslag van een geslaagde seksuele vorming.

Gerelateerde pagina's

Tips uitwisselen over seksuele vorming?

Deel je kennis via onze Facebook-groep. Je kan je collega's vragen stellen en zo tips uitwisselen!

Sensoa Vlaggensysteem voor jongeren met een beperking

Wil je meer informatie over seksueel (grensoverschrijdend) gedrag bij kinderen met een beperking? 'Buiten de lijnen' past het Sensoa Vlaggensysteem toe op kwetsbare jongeren. 

Lees 'Buiten de lijnen'
Buiten de lijnen