Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Lesgeven aan jongeren over lichaam en seksualiteit

Seksuele vorming ondersteunt jongeren in hun seksuele ontwikkeling. Niet alleen met kennis over hun veranderende lichaam, maar ook met communicatievaardigheden om hun seksuele carrière op een veilige manier te starten.

Vragen van jongeren over seks en lichaam

Wat verandert er tijdens de puberteit? 

Wat is de gemiddelde lengte en dikte van een penis?

Zijn mijn borsten normaal?

Is witverlies normaal?

Doet de eerste keer pijn?

Ontwikkeling

  • Jonge tieners kunnen heel onzeker worden over die lichamelijke ontwikkelingen.
  • Oudere tieners kunnen hun eigen lichaam al beter aanvaarden. Ze staan al kritischer tegenover de media en de schoonheidsidealen die ze daar zien.
  • Oudere tieners starten nu volop hun seksuele carrière waarin ze hun seksualiteitsbeleving ontdekken.

Lees meer over seksuele ontwikkeling.

Aandachtspunten

Vorming over dit thema betekent werken aan kennis. Maar ook aan de ontwikkeling van communicatievaardigheden en attitudes. Het is belangrijk dat jongeren kunnen praten over lichaamsverschillen en zichzelf en anderen respecteren.

  • In elke jongerengroep bestaan er grote individuele verschillen tussen de jongeren wat betreft seksueel gedrag. Leerlingen van het BSO en TSO doen doorgaans eerder seksuele ervaring met geslachtsgemeenschap op dan leerlingen van het ASO.
  • De plezierdimensie van seks interesseert jongeren het meest.
  • Jongeren halen veel informatie uit de media, van internet en van leeftijdsgenoten. Die informatie is zelden op maat van jongeren en geeft bovendien vaak een verkeerd beeld van seksualiteit.
  • Er bestaat een zekere sociale druk op jongeren om seksueel actief en aantrekkelijk te zijn. Meisjes moeten vooral aantrekkelijk zijn, van jongens wordt verwacht dat ze initiatief tonen en seksuele ervaring hebben.
  • Er bestaan heel wat mythes over seksualiteit. Er wordt dikwijls een verkeerd beeld geschetst.
  • Sommige jongeren hebben schuldgevoelens over seks en masturbatie en negatieve ervaringen met seks.
  • Jongeren zijn hun eigen lichaam en dat van anderen en hun seksualiteit nog volop aan het ontdekken.
  • Jongeren krijgen vaak te maken met vroegtijdig klaarkomen en pijnlijke geslachtsgemeenschap, weinig of niet klaarkomen (vooral meisjes).

Leerdoelen over lichaam

Vorming over dit thema betekent werken aan kennis. Maar ook aan de ontwikkeling van communicatievaardigheden. Het is belangrijk dat jongeren in staat zijn seksuele gevoelens en verlangens onder woorden te brengen.

Jongeren:

  • kennen de anatomie en de functie van de geslachtsorganen;
  • weten dat lichamen verschillen en dat dat oké is;
  • hebben een positief lichaamsbeeld en zelfrespect;
  • weten hoe je lichaam verandert in de puberteit;
  • kunnen omgaan met de lichaamsveranderingen en kunnen die veranderingen aanvaarden;
  • weten dat ook geslachtsdelen kunnen verschillen en dat dat oké is;
  • weten dat schoonheidsidealen cultureel bepaald zijn en veranderlijk in de tijd;
  • kunnen kritisch reflecteren over esthetische ingrepen;
  • staan kritisch tegenover mediaboodschappen en de schoonheidsindustrie.

Leerdoelen over seksueel functioneren

Jongeren

  • begrijpen hoe seksuele opwinding en genot tot stand komen en kunnen er positief mee omgaan;
  • kunnen positief omgaan met seksuele gevoelens, fantasieën en wensen;
  • weten wat seksualiteit inhoudt en kunnen er (positief) mee omgaan;
  • kunnen de beleving van seksualiteit in zijn ruime zin bespreken;
  • kunnen over de eigen seksualiteitsbeleving communiceren;
  • zijn zich bewust van de complexiteit van het seksueel functioneren;
  • kunnen informatie, hulp en steun vinden in geval van vragen of problemen rond seks en lichaam.

Onderwerpen

Er zijn verschillende onderwerpen die je bij dit thema kan behandelen:

  • anatomie van de geslachtsorganen
  • erogene zones
  • de rol van hormonen
  • seksueel verlangen
  • seksuele opwinding
  • orgasme
  • seksuele technieken
  • seksuele beleving
  • seksuele problemen

Werkvormen

Goede werkvormen voor dit thema zijn de quiz, opzoekwerk, groepswerk, invuloefening, sorteeroefening, mythes, stellingen, checklist en bevragingen. Je hebt visueel materiaal nodig, bijvoorbeeld afbeeldingen van de voortplantingsorganen en van de seksuele responscyclus.

Materialen

Bekijk de materialen over lichaam en seksualiteit voor jongeren in de leermiddelenbank.

Tips uitwisselen over seksuele vorming?

Deel je kennis via onze Facebook-groep. Je kan je collega's vragen stellen en zo tips uitwisselen!