Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Breng lichaamsbeelden terug naar normale proporties!

Oproep bij Week van de Lentekriebels 2016

Jongeren voelen zich in Vlaanderen over het algemeen vrij goed in hun vel. Toch is er een groep jongeren die zich minder goed voelt. Als men aan jongeren vraagt 'Wat verstaan jullie onder problemen met jezelf?', wordt volgend antwoord frequent gegeven: 'Niet tevreden zijn met het uiterlijk.' Dat antwoord is frequenter bij -16 jarigen. Niet verwonderlijk, want tevreden zijn over je eigen uiterlijk is enorm belangrijk op die leeftijd. In tegenstelling tot het cliché, gaat het hier niet enkel om meisjes. Jongens kunnen het even moeilijk hebben.

Reality vs reality shows

Lichaamsbeeld staat centraal in de ontwikkeling van kinderen en jongeren, ook in hun seksuele ontwikkeling. Ze zoeken naar informatie en vinden die bij vrienden, school, ouders, internet en uiteraard bij de media. En, ook al zijn er goede voorbeelden, net daar zijn de getoonde lichamen vaak verre van realistisch.

Reality-programma's brengen 'sterren' voort zoals Kim Kardashian, op basis van lichaam en uiterlijk, los van specifieke competenties of talenten. Het regent tips en workouts om op hen te gaan lijken. Bewerkte foto's in de media tonen schoonheidsidealen die onbereikbaar zijn.Tekenfilms voeren vrouwelijke figuurtjes met extreme zandloperfiguurtjes op terwijl mannelijke figuurtjes geblokt zijn. Enkel buitenbeentjes mogen er anders uitzien. Kinderen en jongeren spiegelen zich hieraan en gaan na of hun eigen lichaam daaraan voldoet.

Jongeren zijn niet altijd gewapend om die vervormde blik op seksualiteit en lichaamsbeeld te kaderen. Dat maakt sommigen onder hen ongelukkig, zorgt voor gevoelens van minderwaardigheid, eetproblemen en ongezond perfectionisme. In extreme gevallen, zoals geïllustreerd met de hashtag #thinspo en #thinspiration, wordt er teruggegrepen naar extreme maatregelen om toch maar dat 'perfecte' lichaamsbeeld te bereiken.

Wat kan je doen?

1. Begin er van jongs af mee.

  • Kinderen stellen zich al op jonge leeftijd vragen over hun uiterlijk. Ga daarop in.
  • Geef tieners informatie over de puberteit nog voor ze zelf zover zijn en steun hen in hun ontwikkeling. Geef mee dat alle lichamen verschillen en dat dat oké is.
  • Doorprik clichés over schoonheidsidealen. Breng 'mediawijsheid' bij.
  • Reageer op uitspraken, grapjes of pestgedrag.

2. Ook als beleidsmedewerker binnen onderwijs of jeugdwerk en -zorg kan je ingrijpen. Roep binnen je organisatie op tot actie door bijvoorbeeld volgende te doen:

  • Verspreid deze oproep verder.
  • Ontwikkel een breed beleid rond relaties en seksualiteit voor je organisatie!
  • Gebruik het Raamwerk Beleid en Seksualiteit en screen uw organisatie op ontbrekend en bij te sturen beleid op vlak van diversiteit. Deskundigen kunnen hierbij helpen.

Het Raamwerk bundelt een modelvisie, concrete instrumenten en achtergrondinformatie voor een organisatiebeleid dat kinderen en jongeren ondersteunt in hun seksuele ontwikkeling.

3. Schrijf je organisatie in voor de Week van de Lentekriebels en

  • zoek vormingsmateriaal en kennis op seksuelevorming.be,
  • organiseer vormingsmomenten,
  • ga in dialoog met je leerlingen of jongeren.

Gebruik bijvoorbeeld het recente 'Weetewa.be' waar jongeren in eigen video's hun persoonlijke mening en gevoelens over schoonheidsidealen geven.

Als alle radertjes in de omgeving van kinderen en jongeren zo ingesteld zijn, dat zij gesteund worden om zich goed te voelen in hun lichaam en met hun seksualiteit, heeft dat effect: jongeren starten later en beter voorbereid met seks, worden minder met ongeplande zwangerschappen of soa's geconfronteerd, en maken minder seksueel grensoverschrijdend gedrag mee. Kortom, ze kunnen zich ontplooien tot seksueel gezonde wezens.

Onderschreven door

  • Sensoa – Vlaams expertisecentrum voor seksuele gezondheid
  • RoSa – expertisecentrum gelijke kansen m/v
  • Vopspsy – Vakgroep Ontwikkelings-, Persoonlijkheids- en Sociale Psychologie, Universiteit Gent
  • GO! – Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap
  • Vrije-CLB-Koepel
  • OVSG - Onderwijskoepel van Steden en Gemeenten
  • Provinciaal Onderwijs Vlaanderen
  • Jong & Van Zin
  • De Ambrassade
  • JAC – voor jongeren in het CAW
  • Wel Jong Niet Hetero
  • Mediawijs.be
  • Awel
  • ella vzw | Kenniscentrum Gender en Etniciteit
  • LEJO – Leren door ervaring voor jongeren
  • EXPOO, Expertisecentrum Opvoedingsondersteuning
  • Çavaria
  • International Centre for Reproductive Health (ICRH)
  • Spiegeloog.be
  • Vrouwen Overleg Komitee (www.vrouwendag.be)
  • Vlaamse Jeugdraad

Jouw organisatie? Mail Lies.Verhetsel [at] sensoa.be 

Bronnen

Boone & Soenens. (2015). In double trouble for eating pathology? An experimental study on the combined role of perfectionism and body dissatisfaction. Journal of Behavioural Therarpy & Experimental Psychiatry. pg77-83.

Boone, Vansteenkiste, Soenens, Deeder & Verstuyf. (2014). Self-critical Perfectionism and Binge Eating Symptoms: A Longitudinal Test of the Intervening Role of Psychological Need Frustration. Accepted for publication in Journal of Counseling Psychology.

Buysschaert, G., Dominicy, M. & Wautelet, F. (2010). Dat denken we ervan. Jongeren geraakt door armoede spreken over hun leven. Brussel: UNICEF i.s.m. Kind en Samenleving.

De Bruyckere & Smits. (2011). De Jeugd is Tegenwoordig. Tielt: Lannoo.

Frederickson & Roberts (1997), geciteerd in Vandenbosch (2013, p. 2). Self-objectification and sexual effects of the media: an exploratory study in adolescence. Doctoraatsthesis.

Verstuyf, Van Petegem, Vansteenkiste, Soenens & Boone. (2014). The Body Perfect Ideal and Eating Regulation Goals: Investigating the Role of Adolescents' Identity Styles. Journal of Youth and Adolescence. Pg 284–297.

Vettenburg, N., Deklerck, J., Siongers, J. (eds.) (2010). Jongeren in cijfers en letters. Bevindingen uit de JOP-monitor 2. Leuven: Acco.

Tips uitwisselen over seksuele vorming?

Deel je kennis via onze Facebook-groep. Je kan je collega's vragen stellen en zo tips uitwisselen!