Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Hoe praat je met jongeren over de eerste keer?

Affiche Week van de lentekriebels 2017Bron: Sensoa

Jongeren hebben veel vragen over de eerste keer geslachtsgemeenschap: hoe het zal zijn, of het pijn doet, of ze het wel echt willen en hoe je dat dan weet. Ze hebben hun eigen verwachtingen, maar ook hun omgeving kijkt mee of ze al dan niet aan seks beginnen. 

Als je over deze vragen wil praten met jongeren, dan vertrek je best van verhalen en getuigenissen.

Jongeren verkennen seksualiteit stapsgewijs

De meeste jongeren hebben voor de eerste keer geslachtsgemeenschap rond hun 17e. Maar voor ze daaraan toe zijn, zetten ze een aantal andere stappen. Van zoenen en tongzoenen over strelen naar meer intieme seks.

Meisjes beginnen later aan dit traject, maar doorlopen deze stappen sneller. Dat geldt ook voor homojongens. Lees meer over de 'seksuele carrière' van jongeren in de '16 Feiten en cijfers over de eerste keer die je nog niet kende'.

Jongeren ervaren druk om wel of niet maagd te blijven

Jongeren voelen zich soms onder druk gezet om seks te hebben, vooral door leeftijdsgenoten. Om erbij te horen is het belangrijk op een bepaalde leeftijd geen maagd meer te zijn. Maar ook de omgeving (de familie, de wet, de media enz.) verwacht van jongeren dat ze seks al dan niet uitstellen.

Als je praat over de eerste keer, zullen dus ook de thema's maagdelijkheid en maatschappelijke verwachtingen aan bod komen. Meer over het maagdenvliesseksuele ontwikkeling en puberteit lees je op Seksualiteit.be. 

Kies wat je wil vertellen

Praten over ‘de eerste keer’ betekent niet dat de jongeren of jijzelf als begeleider over je eigen seksuele ervaringen moet vertellen. Denk aan de PICKASOLL-regel ‘Kies zelf wat je wil vertellen’. Wel kan je jongeren aan het woord laten over wat ze belangrijk vinden, wat hen helpt om goede keuzes te maken, over wat vrienden, ouders … daarover denken.

Ook de S (Seksualiteit) van PICKASOLL is belangrijk. Maak duidelijk aan de leerlingen dat iedereen zijn ervaringen heeft en zijn eigen tempo mag volgen. Ook als je maagd bent kan je meepraten over seks: wat verwacht je ervan, waarom zou je wel of geen seks willen, wat als het niet mag van je ouders, enz.

Laat jongeren nadenken en praten over keuzes

  • Jongeren willen graag dat in lessen over relaties en seksualiteit ook hun gevoelens en beleving aan bod komen. Ze vragen om meer dan alleen technische informatie. Wat denken zij zelf over de eerste keer?
  • Jongeren die op voorhand informatie krijgen, kunnen bewuster keuzes maken. Wat willen ze? 
  • Praten over de eerste keer werkt sterk in op attitudes van jongeren. Voelen ze zich onder druk gezet om er al dan niet aan te beginnen? Jongeren die over de eerste keer kunnen communiceren, worden weerbaarder tegen groepsdruk of druk van hun partner. 
  • Jongeren hebben recht op correcte informatie, bijvoorbeeld over hun seksuele ontwikkeling, veilig vrijen, over wat mag en niet mag volgens de wet.
  • Kunnen ze er met iemand over praten? Jongeren die informatie en steun krijgen rond de eerste keer, hebben meer kans op een positieve ervaring. Die positieve ervaringen zijn belangrijk om gezonde seksuele relaties te kunnen uitbouwen.

Bekijk de leerdoelen over 'de eerste keer'

We willen dat jongeren kennis, attitudes en vaardigheden verwerven rond hun eigen verwachtingen en die van hun omgevingEn dat ze communicatieve vaardigheden ontwikkelen over seksualiteit in een relatie. We volgen de KAVES-regels en werken dus ook aan 'emoties' en 'steun'.  

  • Jongeren weten hoe ze zelf hun seksualiteit willen beleven in deze fase van hun leven. Ze kunnen en willen daarover duidelijk communiceren met hun partner. 
  • Jongeren weten welke verwachtingen hun partner en omgeving (ouders, gezin, vrienden, vriendinnen, de media, de wet) heeft over hun seksualiteit. Jongeren weten welke verwachtingen ze willen inlossen en hoe ze dat kunnen doen.
  • Jongeren kunnen en durven communiceren over hun wensen en grenzen in een (seksuele) relatie en weten waar ze steun kunnen vinden.
  • Jongeren staan stil bij de emoties die ze voelen bij hun verwachtingen en die van hun omgeving. Jongeren voelen wat (seksuele) ervaringen en verwachtingen met hen doen en leren hieruit.
  • Jongeren kunnen steun zoeken als ze niet weten hoe ze hun seksualiteit willen beleven, als ze niet weten welke verwachtingen ze willen nastreven of (tijdelijk) niet in staat zijn om hierover duidelijk te communiceren.

Tips voor goede werkvormen

  • Kies voor een associatieoefening om het ijs te breken en een gemeenschappelijke taal te creëren. Kies samen welke woorden je in de rest van de les zal gebruiken.
  • Kies voor praatmethodieken of stellingen. Bedenk wel dat stellingen kunnen zorgen voor polarisatie in de groep. 
  • Als je werkt met fictieve personages of situaties kunnen de leerlingen hun mening delen terwijl ze over een derde praten. Dat voelt vaak veiliger aan dan meteen over jezelf te praten.
  • Bekijk de Lesvoorbereidingen over 'de eerste keer' voor jongeren 12-16 jaar
  • Ook in de Werkmap Goede Minnaars zitten werkvormen over de eerste keer.

Getuigenissen en verhalen

Op Allesoverseks.be vind je meer dan 100 vragen en verhalen van jongeren over de eerste keer. Dit thema zit in de top 10 van populaire onderwerpen. Door verschillende ervaringen naast elkaar te leggen en er een open gesprek over te voeren, kan je verschillende visies een plek geven. 

CanYouFixit is een Nederlandse site met filmpjes over seksuele situaties. Jongeren kunnen zelf de afloop bepalen door een keuze te maken. 

Materialen in de Leermiddelenbank

In de Leermiddelenbank vind je enkele materialen die alleen over de eerste keer gaan. Maar het thema komt ook vaak aan bod in boeken over de puberteit en over seksualiteit.

De affiche van de Week van de Lentekriebels 2017 kan je tot en met 1 maart gratis bestellen via de campagnepagina.

Aanbevolen materiaal

Lesvoorbereidingen over 'de eerste keer' voor 12- tot 16jarigen
Les- en vormingsmateriaal12-13 jaar, 14-15 jaar

Bundel werkvormen over 'de eerste keer' voor jongeren van 12 tot 16 jaar.

Meer info
Affiche De week van de lentekriebels 2017
Platen, posters en foto's12-13 jaar, 14-15 jaar, 16-17 jaar, 18-25 jaar

Affiche van De week van de lentekriebels 2017

Meer info
De eerste keer YouTube afspeellijst
Audiovisueel materiaal12-13 jaar, 14-15 jaar, 16-17 jaar, 18-25 jaar

YouTube afspeellijst met filmpjes rond het thema de eerste keer.

Meer info
Cover Vrijstraat 16
Spelmateriaal16-17 jaar

Spel voor jongeren van 16+ over relaties en seksualiteit.

Meer info
Inhoud spelzak Sexofoon
Spelmateriaal14-15 jaar, 16-17 jaar

Spel over verliefdheid, lichaamsbeeld, de eerste keer, veilig vrijen, lichaamscontact, holebiseksualiteit.

Meer info
Doet het pijn
Informatief materiaal14-15 jaar, 16-17 jaar, 18-25 jaar

Infoboekje met antwoorden op vragen rond ontmaagding en seks.

Meer info
Een koffer vol met...
Informatief materiaal10-11 jaar, 12-13 jaar

Info- leerlingenboek over seksualiteit en relaties voor beginnende pubers.

Meer info
brochure Link
Informatief materiaal14-15 jaar, 16-17 jaar, 18-25 jaar

Deze brochure voor jongeren van 15 tot 18 jaar sluit aan bij www.allesoverseks.be.

Meer info
Feiten en fabels over het maagdenvlies
Informatief materiaal12-13 jaar, 14-15 jaar, 16-17 jaar, 18-25 jaar

Brochure over de misverstanden rond het 'maagdenvlies'.

Meer info
Cover Start 2 sex
Informatief materiaal14-15 jaar, 16-17 jaar, 18-25 jaar

Boek voor jongeren met antwoorden op de meest gestelde vragen over seksualiteit.

Meer info

Tips uitwisselen over seksuele vorming?

Deel je kennis via onze Facebook-groep